Stracha Mam

Witaj w świecie grozy

Wampirzy weltschmerz

Gdyby Jane Austen zamiast oddawać się obserwacjom purytańskiej małomiasteczkowej kobiecej socjety, żyła w naszych czasach i parała się sztuką filmową o wampirzej tematyce z całą pewnością zrobiła by „Byzantium”. A jednak historię matki i córki zagubionych w szarym świecie,  opowiedzianej bez specjalnego nadęcia, zbędnej śmieszności i nadmiaru romantyzmu mógł opowiedzieć tylko mężczyzna. I to nie byle jaki. Specjalista od genderowego kina – Neil Jordan.

Clara (Gemma Arterton) i Eleanor (Saoirse Ronan) to matka i córka. W momencie w którym je poznajemy mieszkają na jednym z angielskich blokowisk, jednak szybko przychodzi im je opuścić po tym jak Clara zostaje zaatakowana przez nieznajomego mężczyznę. Kobiety podpalają mieszkanie. Uciekając docierają do nadmorskiego kurortu. Tu zatrzymują się w jednym z mniejszych hotelików o nazwie „Byznatium”. Jaki sekret łączy obie kobiety? Przed czym uciekają? Co próbują ukryć?

Neil Jordan wraca do tematu w którym przed laty sprawdził się znakomicie – wampiryzmu. Jest do wampiryzm odczarowany. Obdarty z niekorzystnego brokatu, farby do włosów i kresek pod oczami (saga „Zmierzch”). Ukazane postacie nie są też służkami diabła, nie syczą, nie boja się święconej wody, oglądają siebie w lustrze. Wampiry w filmie Jordana (podobnie jak w „Wywiadzie z wampirem”) są cholernie samotne. Skazane na wieczną tułaczkę, siebie i swoje towarzystwo na wieczność. Obie kobiety są skrajnie różne a jednak zależne od siebie. Wampirze matka i córka. Jedna na zawsze uwięziona w roli kusicielki-dziwki, druga zamknięta w ciele szesnastolatki.

Mimo, że historia nie jest odkrywcza, porywająca, nie stanowi świeżego powiewu w świecie kina, to film ogląda się jednym tchem. Jest to kobiece kino najwyższych lotów. Czasem dialogi, sceny czy kadry są trywialne i denerwują swoim manieryzmem, jednak tych jest zdecydowanie mniej w stosunku do zgrabnych, wysmakowanych elementów, które nie powstałyby zapewne gdyby reżyser nie miał wyjątkowego asa w rękawie: operatora Seana Bobbitta („Shame”, „Hunger”, „Wonderland”).

Jordan po raz kolejny pokazuje, że jest absolutnym wirtuozem w pokazywaniu ludzkich (wampirzych) obsesji i lęków. Obie kobiety niosą przez wieki swoje brzemię, każda z nich ma swoja historię, którą wraz z biegiem fabuły powoli odkrywamy. I to bez wątpienia jest najciekawszy element fabuły tego obrazu. Clara od najmłodszych lat pracowała w burdelu. Taka pozostaje po dwustu latach, nie potrafiąc sobie poradzić z inną społeczną rolą. Jest to wręcz nawiązanie do buddyjskiej Vasumitry (świętej prostytutki, która nawracała mężczyzn na drogę religii), kiedy nie potrafi wykazać się bezwzględnością ani wampirzym okrucieństwem. Jej ostateczna gentryfikacja objawia się w chęci zbawiania świata (scena w której zabija alfonsa mówią „Świat będzie bez ciebie lepszy”) i obrony słabych.

Eleanor to przeciwny biegun. Córka Clary zabija tylko starców, którzy świadomi jej pragnienia krwi oddają się jej z ochotą. Dziewczyna ma silna chęć opowiedzenia swojej historii dlatego wciąż spisuje ją na nowo a następnie wyrzuca kartki na wiatr tylko po to aby spisać opowieść na nowo. Jej życie to niekończąca się wstęga  Moebiusa – pisanie i wyrzucanie kolejnych stron. Na swej drodze spotyka tylko starych ludzi, to właśnie stanowi najbardziej prywatna część jej trwania, następnie pozbawia ich życia i wszystko zaczyna się na nowo. Stąd nic dziwnego, że Eleanor trawi niekończący się weltschmerz.

W historię tych dwóch niezwykłych kobiet wrzuceni są mężczyźni (kolejna rola świetnie zapowiadającego się Caleba Landry Jones’a) , którzy mimo, że kluczowi dla fabuły stanowią tylko boczny element całej fabuły. Czy film można nazwać kinem genderowym? Tego było by zbyt wiele, choć mężczyźni nie są pokazani w korzystnym świetle, zaś kobiety przejmując  męskie role musza same walczyć o swoje być albo nie być, będąc często tą silniejszą płcią.

W filmie aż huczy od nawiązań do najchętniej ekranizowanej wampirzej opowieści, autorstwa Irlandczyka Sheridana Le Fanu „Carmilli”.  To gotyckie opowiadanie całkowicie zmieniło wyobrażenie na temat ssących krew stworzeń, bowiem dotąd wampir przedstawiany był dotąd jako przedmiot seksualnych fantazji, mroczny mężczyzna pochodzący gdzieś z dzikich krajów Europy wschodniej gdzie zabobony brały prym nad nauka. Carmilla to opowiadanie lesbijski, w którym namiętność i fascynacja narasta pomiędzy ofiara i katem. Tu również Clare, które w pewnym momencie filmu każe nazywać się Carmillą jest niczym dzikie zwierze, głodny i żądne miłości. Jej uczennica Elanor to istna Laura z historii Le Fanu’ea. (Do „Carmilli” i jej ekranizacji jeszcze wrócę w innym artykule)

„Byzantium” to nie film przełomowy, nie jest to tykająca bomba pełna efektów, efekciarskie kino 3D, misterna intryga czy psychologiczna wojna dobra i zła. To rzetelne, dobre kino kobiece, które nie do końca można nawet nazwać horrorem. To pełne refleksji miękkie spojrzenie na samotność w tłumie, którego nie powstydziłaby się sama Jana Campion. Fanom nastrojowego, wolno rozwijającego się kina z tajemnicą w tle bardzo polecam (zdając sobie jednocześnie sprawę, że jest to film nie dla wszystkich).

Reklamy

One comment on “Wampirzy weltschmerz

  1. Pingback: Kino nieczyste czyli wprowadzenie do homo horroru | Stracha Mam

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

Information

This entry was posted on Sierpień 12, 2013 by in Horror, Recenzja and tagged , , , , , .

Strachamam – Pinterest

Poster Perversion

Kocham dziwne kino

Kocham dziwne kino!

Panorama Kina

Cinema Frankenstein

Strach ma skośne oczy

Kategorie

Stracha Mam

Witaj w świecie grozy

DVD Commentary

From action movies to zombie flicks, sharing filmmakers' commentary on the films you love

AtmoWorks

A World Away, Worlds Within

The Dollar Horror Blog

A Celebration of All Things Spooky and Weird

Confessions Of A Christian Freak

[the various brain droppings, rants and general wackiness of Uncle NecRo]

Radio of Horror Blog

The Longest Running Horror Show in New England

Stigmatophilia's gore splattered corner of insanity.

Horror, Gore, Exploitation, Trash, Cult Movies; Reviews, Interviews, Music and More...

AnythingHorror.com

Horror Movies, Horror News, and So Much More

The Horrifically Horrifying Horror Blog

Inspiring ghouls of the fictional world of horror everywhere.

The B-Horror Blog

HORROR MOVIES: THE GOOD, THE BAD AND THE VERY, VERY UGLY...

Funky Jeff

Music&lifestyle worth writing about...

HORROR RISES FROM SPAIN

You Spanish horror podcast

Świątynia Krzyku

Poezja Kosmicznego Horroru

%d blogerów lubi to: